ગણેશ ચતુર્થી હિન્દુઓ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે, કારણ કે તે ભગવાન ગણેશના જન્મદિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, લોકો ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ નું આગમન અને સ્થાપન તમને ઘરે કે સોસાયટી માં કરે છે અને તેમની ધાર્મિક ભક્તિ કરે છે. આ તહેવાર ભાદ્રપદ મહિનામાં શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી પર આવે છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થી 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ આવી રહી છે, જે આજે છે.સામાન્ય રીતે ગણેશજીની મૂર્તિ દસ દિવસ સુધી રાખવામાં આવે છે.
ગણેશ ચતુર્થીનું મહત્વ
માતા પાર્વતીએ કથિત રીતે તેના ઉબટનને જીવમાં પરિવર્તિત કરીને ગણેશ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો હતો. ભાદ્રપદ માસની ચતુર્થી તિથિ હતી જે શુક્લ પક્ષ માટે જાણીતી છે. આ કારણે દર વર્ષે તે દિવસે ગણેશ ચતુર્થી ઉજવવામાં આવે છે. બધા દેવતાઓમાં પ્રથમ અને અગ્રણી ભગવાન ગણેશ છે, જે વિગનો દૂર કરે છે. જો તમે ગણેશ ચતુર્થીના રોજ ઉપવાસ કરો છો અને ગણેશની પૂજા કરો છો, તો ગણપતિ બાપ્પા તમારી બધી મનોકામનાઓ પૂરી કરશે.
ગણપતિ ની આરતી
જય ગણેશ જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા |
માતા જાકી પાર્વતી પિતા મહાદેવા ||
એકદન્ત દયાવન્ત ચાર ભુજાધારી |
મસ્તક પર સિન્દૂર સોહે મૂસે કી સવારી ||
અન્ધન કો આંખ દેત કોઢ઼િન કો કાયા |
બાંઝન કો પુત્ર દેત નિર્ધન કો માયા ||
પાન ચઢ઼ૈ ફૂલ ચઢ઼ૈ ઔર ચઢ઼ૈ મેવા |
લડુઅન કા ભોગ લાગે સન્ત કરેં સેવા ||
દીનન કી લાજ રાખો શમ્ભુ-સુત વારી |
કામના કો પૂરી કરો જગ બલિહારી ||
જય ગણેશ જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા |
માતા જાકી પાર્વતી પિતા મહાદેવા ||
ગણેશ, જેમને ગણપતિ અથવા વિનાયક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હિંદુ ધર્મના પ્રાથમિક દેવતાઓમાંના એક છે. તે ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીના પુત્ર છે અને તેને વિઘ્નહર્તા (મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર) તરીકે ગણવામાં આવે છે. ભગવાન ગણેશના મોટા ભાઈનું નામ કાર્તિકેય છે. ગણેશની મૂર્તિ સામાન્ય રીતે હાથીનું માથું અને ચાર હાથ સાથે માનવ શરીર સાથે બનાવવામાં આવે છે. તેના હાથમાં લાડુ, ગોડ અને ગદા જેવી વિવિધ વસ્તુઓ છે, જે તેમની વિવિધ ક્ષમતાઓ દર્શાવે છે. ભગવાન ગણેશનું વાહન ઉંદર છે.
ખાસ કરીને ગણેશ ચતુર્થીના અવસરે ગણેશજીની ખૂબ જ ભવ્યતાથી પૂજા કરવામાં આવે છે. તે સંપત્તિ, જ્ઞાન અને સૌભાગ્યની નિશાની છે અને કોઈપણ કાર્યની શરૂઆત તેમના આશીર્વાદથી સફળ માનવામાં આવે છે. ગણેશજીની પૂજા કરવાથી આનંદ, સફળતા અને જીવનમાં સમસ્યાઓ દૂર થાય છે. ગણેશજી પ્રત્યેની ભક્તિ અને માનસિક શાંતિ અને ભાવનાત્મક સંતોષ તરફ દોરી જાય છે.
જય ગણેશ ગણનાથ દયાનિધિ
અહીં ગણેશજીનું ખૂબ જ સુંદર ભજન આપવામાં આવેલું છે. બ્રહ્માનંદ દ્વારા રચિત આ ભજન ઘણું જ પ્રખ્યાત ભજન છે. આ ભજન યમનકલ્યાણ રાગ મા ગાવામાં આવે છે. “જય ગણેશ ગણનાથ દયાનિધિ” એ એક લોકપ્રિય અને ભગતો ના વિઘ્ન ને દૂર કરતુ ગણેશજી નું ભજન છે જે Lord Ganesha માટે ભક્તિ અને પ્રેમ વ્યક્ત કરે છે. આ ભજનનું લિરિક્સ નીચે આપેલા છે:
જય ગણેશ ગણનાથ દયાનિધિ;
સકલ વિઘન કરો દૂર હમારે… જય ગણેશ
પ્રથમ ધરે જો ધ્યાન તુમ્હારો;
ઉસકે પૂરણ કારજ સારે… જય ગણેશ
લંબોદર ગજ વદન મનોહર;
કર ત્રિશૂલ પરશુવર ધારી… જય ગણેશ
રિદ્ધિ સિદ્ધિ દોનો ચમર ઢુલાવે;
મૂષક વાહન પરમ સુખારે… જય ગણેશ
બ્રહ્માદિક સૂર ધ્યાવત મન મેં;
ઋષિ મુનિ સબ ગણ દાસ તુમ્હારે… જય ગણેશ
“બ્રહ્માનંદ” સહાય કરો નિત્ત;
ભક્તજનોં કે તુમ રખવાલે… જય ગણેશ
ગણેશ ચતુર્થી ના 10 દિવસ પછી વિસર્જન થયા છે. છેલ્લા દિવસે ગણેશની મૂર્તિને રસ્તાઓ પર ભવ્ય શોભાયાત્રા માટે લઈ જવામાં આવે છે. ગણેશજી ના બધા ભક્તો સાથે ગાતા, નૃત્ય કરતા અને આનંદ કરતા હોય છે. પછીથી, તળાવ, નદી અથવા સમુદ્રમાં વિસર્જન કરવામાં આવે છે જ્યાં ઉજવણી અંતે સમાપ્ત થાય છે.
તે ગણપતિ બાપાનું તેમના સ્વર્ગીય નિવાસસ્થાન પર પાછા ફરવું અને તેમના અનુયાયીઓનાં જીવનમાં મુશ્કેલીઓ અને આફતો દૂર કરે છે. વિસર્જન મંત્રોચ્ચાર અને પ્રાર્થનાઓ સાથે કરવામાં આવે છે, ગણપતિ બાપાને વિદાય આપવા માટે, આશા છે કે તેઓ ફરી એકવાર તેઓને આશીર્વાદ આપવા આવશે.
ગૌરી ગણેશ પૂજા વૈદિક મંત્ર
ગૌરી ગણેશ પૂજા માટે વિવિધ વૈદિક મંત્રો છે, જે ખાસ કરીને ગણેશ અને ગૌરીની પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. અહીં કેટલાક પ્રાથમિક મંત્રો છે જે પૂજામાં ફાયદાકારક હોઈ શકે છે:
- गणेश मंत्र:
- ॐ गण गणपतये नमः
(ॐ Gan Ganapataye Namah)
- ॐ गण गणपतये नमः
- गणेश अष्टकश्लोक (आठ श्लोक):
- ॐ विनायकाय नमः
(ॐ Vinayakaya Namah) - ॐ वक्रतुंडाय नमः
(ॐ Vakratuṇḍāya Namah) - ॐ गणेशाय नमः
(ॐ Gaṇeśāya Namah) - ॐ एकदंताय नमः
(ॐ Ekadantāya Namah) - ॐ महाकायाय नमः
(ॐ Mahākāyāya Namah) - ॐ लम्बोदराय नमः
(ॐ Lambodarāya Namah) - ॐ गजमुखाय नमः
(ॐ Gajamukhāya Namah) - ॐ सूक्ष्माय नमः
(ॐ Sūkṣmāya Namah)
- ॐ विनायकाय नमः
- गौरी मंत्र:
- ॐ ह्लीं गौरी शंकराय नमः
(ॐ Hleem Gauri Shankaraaya Namah) - ॐ श्री गौरी महेश्वराय नमः
(ॐ Śrī Gauri Maheśvarāya Namah)
- ॐ ह्लीं गौरी शंकराय नमः
- गौरी गणेश पूजा के लिए एक सामान्य मंत्र:
- ॐ गणेशाय नमः
(ॐ Gaṇeśāya Namah) - ॐ महालक्ष्म्यै नमः
(ॐ Mahālakṣmyai Namah)
- ॐ गणेशाय नमः
આ મંત્રોનો જાપ પૂજા દરમિયાન ધ્યાન અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે કરવો જોઈએ. ખાસ કરીને ગૌરી અને ગણેશની પૂજા કરવાથી આ મંત્રોનો નિયમિત પાઠ કરીને અને તમારી ભક્તિ યોગ્ય રીતે કરવાથી વધુ સંપૂર્ણ બની શકે છે.
ગણપતિ નું વિસર્જન
ગણેશ વિસર્જન દરમિયાન, દુર્વા, મોદક, લાડુ, સિંદૂર, કુમકુમ, અક્ષત, સોપારી, લવિંગ, એલચી, હળદર, નારિયેળ, ફૂલ, અત્તર અને ફળ જેવી પ્રિય વસ્તુઓનો વિશેષ પ્રસાદ તરીકે બપ્પા ની પૂજા દરમિયાન આપવો જોઈએ.
પૂજા દરમિયાન, આ મંત્ર ઉચ્ચાર કરો – ઓમ શ્રી વિઘ્નરાજાય નમઃ.
જે ઘર કે પંડાલમાં ગણપતિ રાખવામાં આવ્યા છે ત્યાં આરતી અને હવન કરો. હવે એક પ્લેટમાં ગંગા જળ મિક્સ કરો. તેના પર સ્વસ્તિક દોરો અને લાલ કપડું ફેલાવો. ગણપતિની મૂર્તિ અને તેમને જે બધું અર્પણ કરવામાં આવ્યું છે તે મંચ પર મૂક્યા પછી, ઢોલ વગાડો, ગાઓ અને ગુલાલ ઉડાડો. પછી, ગણપતિ બાપા સામે આવી પાર્થના કરો કે જો અજાણતાં કોઈ ભૂલ થયાં જય તો બાપા મને માફ કરજો. પદમાં ભગવાન, ઓમ ગચ્છ ગચ્છ સુરશ્રેષ્ઠ. યત્ર બ્રહ્મદયો દેવ: તત્ર ગચ્છ હુતાશન મંત્રનું પુનરાવર્તન કરીને, મૂર્તિને હળવેથી પાણીમાં તરતી રાખો.